സെനൊൺ

(ക്സെനോൺ എന്ന താളിൽ നിന്നും തിരിച്ചുവിട്ടതു പ്രകാരം)

അണുസംഖ്യ 54 ആയ മൂലകമാണ് സെനൊൺ. Xe ആണ് ആവർത്തനപ്പട്ടികയിലെ ഇതിന്റെ പ്രതീകം. നിറവും ഗന്ധവും ഇല്ലാത്തതും ഭാരമേറിയതുമായ ഒരു ഉൽകൃഷ്ടവാതകമാണിത്. ഭൗമാന്തരീക്ഷത്തിൽ ഇത് വളരെ ചെറിയ അളവിൽ കാണപ്പെടുന്നു. സാധാരണയഅയി നിഷ്ക്രിയമാണെങ്കിലും സെനൊൺ ചില രാസപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കുന്നു. കൃത്രിമമായി നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട ആദ്യ ഉൽകൃഷ്ടവാതക സം‌യുക്തമായ സെനൊൺ ഹെക്സാഫ്ലൂറോപ്ലാറ്റിനേറ്റിന്റെ രൂപവത്കരണം അതിലൊന്നാണ്.

സെനൊൺ, 54Xe
സെനൊൺ
Pronunciation
Appearanceനിറമില്ലാത്ത വാതകം
Standard atomic weight Ar, std(Xe)131.293(6)[3]
സെനൊൺ in the periodic table
Hydrogen Helium
Lithium Beryllium Boron Carbon Nitrogen Oxygen Fluorine Neon
Sodium Magnesium Aluminium Silicon Phosphorus Sulfur Chlorine Argon
Potassium Calcium Scandium Titanium Vanadium Chromium Manganese Iron Cobalt Nickel Copper Zinc Gallium Germanium Arsenic Selenium Bromine Krypton
Rubidium Strontium Yttrium Zirconium Niobium Molybdenum Technetium Ruthenium Rhodium Palladium Silver Cadmium Indium Tin Antimony Tellurium Iodine Xenon
Caesium Barium Lanthanum Cerium Praseodymium Neodymium Promethium Samarium Europium Gadolinium Terbium Dysprosium Holmium Erbium Thulium Ytterbium Lutetium Hafnium Tantalum Tungsten Rhenium Osmium Iridium Platinum Gold Mercury (element) Thallium Lead Bismuth Polonium Astatine Radon
Francium Radium Actinium Thorium Protactinium Uranium Neptunium Plutonium Americium Curium Berkelium Californium Einsteinium Fermium Mendelevium Nobelium Lawrencium Rutherfordium Dubnium Seaborgium Bohrium Hassium Meitnerium Darmstadtium Roentgenium Copernicium Nihonium Flerovium Moscovium Livermorium Tennessine Oganesson
Kr

Xe

Rn
അയോഡിൻസെനൊൺസീസിയം
Atomic number (Z)54
Groupgroup 18 (noble gases)
Periodperiod 5
Blockp-block
Element category  Noble gas
Electron configuration[Kr] 4d10 5s2 5p6
Electrons per shell2, 8, 18, 18, 8
Physical properties
Phase at STPgas
Melting point161.4 K ​(−111.7 °C, ​−169.1 °F)
Boiling point165.03 K ​(−108.12 °C, ​−162.62 °F)
Density (at STP)5.894 g/L
Triple point161.405 K, ​81.6[4] kPa
Critical point289.77 K, 5.841 MPa
Heat of fusion2.27 kJ/mol
Heat of vaporization12.64 kJ/mol
Molar heat capacity20.786 J/(mol·K)
Vapor pressure
P (Pa) 1 10 100 1 k 10 k 100 k
at T (K) 83 92 103 117 137 165
Atomic properties
Oxidation states0, +1, +2, +4, +6, +8 (rarely more than 0; a weakly acidic oxide)
ElectronegativityPauling scale: 2.6
Atomic radiuscalculated: 108 pm
Covalent radius130 pm
Van der Waals radius216 pm
Color lines in a spectral range
Spectral lines of സെനൊൺ
Other properties
Natural occurrenceprimordial
Crystal structureface-centered cubic (fcc)
Cubic face centered crystal structure for സെനൊൺ
Speed of sound(liquid) 1090 m/s
Thermal conductivity5.65x10-3  W/(m·K)
Magnetic orderingnonmagnetic
CAS Number7440-63-3
Main isotopes of സെനൊൺ
Iso­tope Abun­dance Half-life (t1/2) Decay mode Pro­duct
124Xe 0.095% stable
125Xe syn 16.9 h ε 1.652 125I
126Xe 0.089% stable
127Xe syn 36.345 d ε 0.662 127I
128Xe 1.91% stable
129Xe 26.4% stable
130Xe 4.07% stable
131Xe 21.2% stable
132Xe 26.9% stable
133Xe syn 5.247 d β 0.427 133Cs
134Xe 10.4% stable
135Xe syn 9.14 h β 1.16 135Cs
136Xe 8.86% stable
| references

പ്രകൃത്യാ കാണപ്പെടുന്ന സെനൊണിൽ ഏഴ് സ്ഥിരതയുള്ള ഐസോടോപ്പുകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. അർധായുസ്സ് വളരെ കൂടിയ 2 ഐസോടോപ്പുകളും പ്രകൃത്യാ കാണപ്പെടുന്നുണ്ട് (Primordial radioactive isotopes). റേഡിയോആക്ടീവ് ശോഷണത്തിന് വിധേയമാകുന്ന 40 മറ്റ് ഐസോടോപ്പുകളും ഇതിനുണ്ട്. സൗരയുഥത്തിന്റെ ആദ്യകാല ചരിത്രം പഠിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു ഉപാധിയാണ് സെനൊണിന്റെ ഐസോടോപ്പ് അനുപാതം. സെനൊൺ-135 ആണവ റിയാക്ടറുകളിൽ ന്യൂക്ലിയർ ഫിഷനിലൂടെ നിർമ്മിക്കപ്പെടുകയും ന്യൂട്രോൺ സ്വീകാരിയായിുപയോഗിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

ഫ്ലാഷ് വിളക്കുകൾ, ആർക്ക് വിളക്കുകൾ എന്നിവയിൽ സെനൊൺ ഉപയോഗിക്കുന്നു.

സം‌യുക്തങ്ങൾതിരുത്തുക

ആദ്യ ഉൽകൃഷ്ടവാതക സം‌യുക്തമായ സെനൊൺ ഹെക്സാഫ്ലൂറോപ്ലാറ്റിനേറ്റിന്റെ (XeF+[Pt2F11]-, XeF+[PtF6]-, Xe2F3+[PtF6]- എന്നിവയുടെ മിശ്രിതം) നിർമ്മാണത്തിനുശേഷം ഓക്സീകരണനില 0, +1/2, +1 , +2 , +4 , +6 , +8 എന്നിവയായി ഏകദേശം അഞ്ഞൂറിനു മേൽ സെനൊൺ സംയുക്തങ്ങൾ രൂപവത്കരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. അവയിൽ ആദ്യം രൂപവത്കരിക്കപ്പെട്ടവ ഫ്ലുറൈഡുകളും (XeF2, XeF4, XeF6) ഓക്സൈഡുകളും(XeO3, XeO4), ഓക്സിഫ്ലൂറൈഡുകളും(XeOF2, XeOF4, XeO2F2, XeO3F2, XeO2F4), പെർസെനേറ്റുകളും (XeO6-2) ആണ്. പിന്നീട് നൈട്രജൻ-സെനോൺ സഹസംയോജക രാസബന്ധമുള്ള സംയുക്തങ്ങൾ (Xe(II)-N, Xe(IV)-N, Xe(VI)-N, Xe(VIII)-N) നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു. സെനോണിന്റെ ഓക്സീകരണനില +2 ആയ കാർബൺ-സെനോൺ സഹസംയോജക രാസബന്ധമുള്ള ധാരാളം ഓർഗാനിൿ സംയുക്തങ്ങൾ സൂപ്പർ ആസിഡുകളുടെ സാന്നിദ്ധ്യത്തിൽ രൂപവത്കരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. അവയിലേറെയും -80oC - -40oC താപനിലയിൽ സ്ഥിരതയുള്ളതുമാണ്. അടുത്ത കാലത്തായി കാർബൺ-സെനോൺ(IV) സഹസംയോജക രാസബന്ധമുള്ളതും, ക്ലോറിൻ-സെനോൺ(II) സഹസംയോജക രാസബന്ധമുള്ളതുമായ ഏതാനും ചില സംയുക്തങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുന്നതിൽ ശാസ്ത്രജ്ഞർ വിജയിച്ചു.

ഫിൻലാന്റിലെ ഹെൽസിങ്കി സർവകലാശാലയിൽ ഓക്സീകരണനില 0 ആയ HXeX (X = H, Cl, Br, I), HXeCN, HXeCCH, HXeOH, HXeOXeH, FXeBF2 എന്നിവ കൃത്രിമമായി നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. 40 കെൽവിൻ വരെ അവ സ്ഥിരതയുള്ളവയാണെന്നും തെളിയിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.

അവലംബംതിരുത്തുക

  1. Simpson, J. A.; Weiner, E. S. C., eds. (1989). "Xenon". Oxford English Dictionary. 20 (2nd ed.). Clarendon Press. ISBN 0-19-861232-X.
  2. "Xenon". Dictionary.com Unabridged. 2010. ശേഖരിച്ചത് 2010-05-06.
  3. Meija, J.; മറ്റുള്ളവർക്കൊപ്പം. (2016). "Atomic weights of the elements 2013 (IUPAC Technical Report)". Pure and Applied Chemistry. 88 (3): 265–91. doi:10.1515/pac-2015-0305.
  4. "Section 4, Properties of the Elements and Inorganic Compounds; Melting, boiling, triple, and critical temperatures of the elements". CRC Handbook of Chemistry and Physics (85th edition ed.). Boca Raton, Florida: CRC Press. 2005.CS1 maint: extra text (link)
"https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=സെനൊൺ&oldid=3256335" എന്ന താളിൽനിന്ന് ശേഖരിച്ചത്