ഒരു സ്രോതസ്സിൽനിന്നുള്ള ഉത്‌പന്നങ്ങളോ സേവനങ്ങളോ മറ്റൊരാളുടേതിൽനിന്ന് വേർതിരിച്ചുകാണാനായി ഉപയോഗിക്കുന്ന തിരിച്ചറിയാവുന്ന ചിഹ്നങ്ങൾ, രൂപകൽപ്പന, ആശയപ്രാകാശനം എന്നിവയൊക്കെയാണ് ട്രേഡ്‌മാർക്ക്[1][2] (trademark, trade mark, അഥവാ trade-mark[3]) സേവനങ്ങളെ തിരിച്ചറിയാനുപയോഗിക്കുന്ന ട്രേഡ്‌മാർക്കുകൾ പൊതുവേ സർവീസ്‌ മാർക്കുകൾ എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.[4][5] ട്രേഡ്‌മാർക്കിന്റെ ഉടമസ്ഥാവകാശം വ്യക്തികൾക്കോ സ്ഥാപനങ്ങൾക്കോ ആവാം. ഒരു ഉത്‌പന്നത്തിന്റെ മേലോ, ഉത്പന്നത്തിന്റെ പാക്കേജിലോ ലേബലിലോ വൗച്ചറിലോ ട്രേഡ്‌മാർക്ക് പ്രദർശിപ്പിക്കാം. കോർപ്പറേറ്റ് അസ്തിത്വം സൂചിപ്പിക്കാൻ ട്രേഡ്‌മാർക്കുകൾ കോർപ്പറേറ്റ് സമുച്ചയങ്ങൾക്കുമേലും പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നു. വ്യാപാരമുദ്രകളെ സംബന്ധിച്ച ആദ്യത്തെ നിയമനിർമ്മാണ നിയമം 1266-ൽ ഹെൻ‌റി മൂന്നാമന്റെ ഭരണത്തിൽ പാസാക്കി, എല്ലാ ബേക്കറുകളും അവർ വിറ്റ റൊട്ടിക്ക് ഒരു പ്രത്യേക അടയാളം ഉപയോഗിക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടു. ആദ്യത്തെ ആധുനിക വ്യാപാരമുദ്ര നിയമങ്ങൾ പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ ഉയർന്നുവന്നു. ഫ്രാൻസിൽ, ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തെ സമഗ്ര വ്യാപാരമുദ്രാ സമ്പ്രദായം 1857-ൽ നിയമമായി പാസാക്കി. യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡത്തിലെ ട്രേഡ് മാർക്ക് ആക്റ്റ് 1938 ഈ സംവിധാനം മാറ്റി, "ഉപയോഗിക്കാനുള്ള ഉദ്ദേശ്യത്തെ" അടിസ്ഥാനമാക്കി രജിസ്ട്രേഷൻ അനുവദിക്കുകയും പരീക്ഷാ അടിസ്ഥാന പ്രക്രിയ സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്തു. ഒരു ആപ്ലിക്കേഷൻ പ്രസിദ്ധീകരണ സംവിധാനം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. 1938 ലെ നിയമത്തിൽ, സമാനമായ നിയമനിർമ്മാണത്തിന്റെ ഒരു മാതൃകയായി പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്, "അനുബന്ധ വ്യാപാരമുദ്രകൾ", സിസ്റ്റം ഉപയോഗിക്കുന്നതിനുള്ള സമ്മതം, പ്രതിരോധ മാർക്ക് സംവിധാനം, അവകാശപ്പെടാത്ത ശരിയായ സംവിധാനം എന്നിവ പോലുള്ള മറ്റ് പുതിയ ആശയങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. വ്യാപാരമുദ്രകളെ സൂചിപ്പിക്കുന്നതിന് ™ (വ്യാപാരമുദ്ര ചിഹ്നം), ® (രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത വ്യാപാരമുദ്ര ചിഹ്നം) എന്നീ ചിഹ്നങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാം; രണ്ടാമത്തേത് രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത ഒരു വ്യാപാരമുദ്രയുടെ ഉടമയുടെ ഉപയോഗത്തിന് മാത്രമാണ്.

അടിസ്ഥാന ആശയങ്ങൾതിരുത്തുക

ഒരു വ്യാപാരമുദ്രയുടെ അനിവാര്യമായ പ്രവർത്തനം ഉൽ‌പ്പന്നങ്ങളുടെയോ സേവനങ്ങളുടെയോ ഉറവിടം അല്ലെങ്കിൽ ഉത്ഭവം മാത്രം തിരിച്ചറിയുക എന്നതാണ്, അതിനാൽ ശരിയായി വിളിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു വ്യാപാരമുദ്ര ഉറവിടത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു അല്ലെങ്കിൽ ഉത്ഭവ ബാഡ്ജായി വർത്തിക്കുന്നു. മറ്റൊരു വിധത്തിൽ പറഞ്ഞാൽ, ഒരു പ്രത്യേക എന്റിറ്റിയെ ചരക്കുകളുടെയോ സേവനങ്ങളുടെയോ ഉറവിടമായി തിരിച്ചറിയാൻ വ്യാപാരമുദ്രകൾ സഹായിക്കുന്നു. ഈ രീതിയിൽ ഒരു വ്യാപാരമുദ്രയുടെ ഉപയോഗം വ്യാപാരമുദ്ര ഉപയോഗം എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ചില എക്‌സ്‌ക്ലൂസീവ് അവകാശങ്ങൾ രജിസ്റ്റർ ചെയ്‌ത അടയാളത്തിലേക്ക് അറ്റാച്ചുചെയ്യുന്നു.

വ്യാപാരമുദ്രകൾ ബിസിനസുകൾ മാത്രമല്ല, വാണിജ്യേതര സംഘടനകളും മതങ്ങളും അവരുടെ ഐഡന്റിറ്റിയും അവരുടെ പേരുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സ w ഹാർദ്ദവും സംരക്ഷിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു. 
വ്യാപാരമുദ്ര അവകാശങ്ങൾ പൊതുവെ ഉണ്ടാകുന്നത് മറ്റ് വ്യാപാരമുദ്രാ എതിർപ്പുകളൊന്നുമില്ലെന്ന് കരുതി ചില ഉൽ‌പ്പന്നങ്ങളെക്കുറിച്ചോ സേവനങ്ങളെക്കുറിച്ചോ ഒപ്പിടുന്ന എക്സ്ക്ലൂസീവ് അവകാശങ്ങളുടെ ഉപയോഗത്തിൽ നിന്നാണ്.
വിവിധ ചരക്കുകളെയും സേവനങ്ങളെയും അന്താരാഷ്ട്ര (നല്ല) ചരക്കുകളുടെയും സേവനങ്ങളുടെയും 45 വ്യാപാരമുദ്ര ക്ലാസുകളായി (1 മുതൽ 34 കവർ ചരക്കുകൾ, 35 മുതൽ 45 വരെ കവർ സേവനങ്ങൾ) തരംതിരിച്ചിട്ടുണ്ട്.  ഏത് ചരക്കുകളോ സേവനങ്ങളോ അടയാളം ഉൾക്കൊള്ളുന്നുവെന്ന് നിർണ്ണയിക്കുന്നതിലൂടെയും ലോകമെമ്പാടുമുള്ള വർഗ്ഗീകരണ സംവിധാനങ്ങളെ ഏകീകരിക്കുന്നതിലൂടെയും ബ property ദ്ധിക സ്വത്തവകാശത്തിന്റെ വിപുലീകരണം വ്യക്തമാക്കുകയും പരിമിതപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുക എന്നതാണ് ഈ സംവിധാനത്തിന്റെ പിന്നിലുള്ള ആശയം.

ഇന്ത്യയിൽതിരുത്തുക

ഉല്പന്നങ്ങളുടെയോ സേവനങ്ങളുടേയോ പേരുകൾക്ക് സംരക്ഷണം നൽകുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ ഇന്ത്യയിൽ ട്രേഡ് മാർക്ക് രജിസ്ടറി നിലവിൽ വന്നത് 1940 മുതലാണ്. എല്ലാ ബ്രാൻഡ്കളും ചിഹ്നങ്ങളും ട്രെഡ് മാർക്കല്ല. രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുന്ന ബ്രാൻഡ് പേരുകളും ചിഹ്നങ്ങളും മാത്രമേ ട്രെഡ് മാർക്ക് ആയിത്തീരൂ. 1958ലെ ട്രെഡ് ആൻഡ് മർച്ചൻഡൈസ് മാർക്സ് ആക്ട് പ്രകാരം ഗവർണ്മന്റെലിൽ ബ്രാൻഡുകൾ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാം. രജിസ്റ്റർ ചെയ്തു കഴിഞ്ഞാൽ ആ ബ്രാൻഡ് പേരിന് നിയമപരമായ സംരക്ഷണം ലഭിക്കും. അതോടെ അത് ഉടമയുടെ തനത് സ്വത്തായിത്തീരുന്നു. ഉല്പന്നങ്ങളുടെയും സേവനങ്ങളുടെയും 45 ക്ലാസുകൾ നിലവിലുണ്ട്. ക്ലാസുകളിൽ തന്നെ രണ്ട് കാറ്റഗറിയായി തരം തിരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഉല്പന്നങ്ങൾക്കായും സേവനങ്ങൾക്കായും, ഇതിൽ ഉൽപന്നങ്ങൾക്കായി 1 മുതൽ 34 വരെയും സേവനങ്ങൾക്ക് 35 മുതൽ 45 വരെയും നിജപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.[6]

ഉപയോഗംതിരുത്തുക

ഒരു വ്യാപാരമുദ്ര ഒരു പ്രത്യേക ഉൽപ്പന്നത്തിന്റെ അല്ലെങ്കിൽ സേവനത്തിന്റെ ബ്രാൻഡ് ഉടമയെ തിരിച്ചറിയുന്നു. വ്യാപാരമുദ്രകൾ‌ മറ്റുള്ളവർ‌ക്ക് ലൈസൻ‌സിംഗ് കരാറുകൾ‌ക്ക് കീഴിൽ ഉപയോഗിക്കാൻ‌ കഴിയും; ഉദാഹരണത്തിന്, സ്മർഫ് പ്രതിമകൾ നിർമ്മിക്കാൻ ബുള്ളിലാൻഡ് ലൈസൻസ് നേടി; ലെഗോ സ്റ്റാർ വാർസ് സമാരംഭിക്കുന്നതിന് അനുവദിക്കുന്നതിനായി ലെഗോ ഗ്രൂപ്പ് ലൂക്കാസ്ഫിലിമിൽ നിന്ന് ഒരു ലൈസൻസ് വാങ്ങി; കുട്ടികൾക്കായി ലൈസൻസുള്ള റൈഡ്-ഓൺ റെപ്ലിക്ക കാറുകളുടെ നിർമ്മാതാവാണ് ടിടി ടോയ്‌സ് ടോയ്‌സ്. [6] വ്യാജ ഉപഭോക്തൃ വസ്‌തുക്കൾ ഉൽ‌പാദിപ്പിക്കുകയും വ്യാപാരം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നതിലൂടെ വ്യാപാരമുദ്രകളുടെ അനധികൃത ഉപയോഗം ബ്രാൻഡ് പൈറസി എന്നറിയപ്പെടുന്നു.

ഒരു വ്യാപാരമുദ്രയുടെ ഉടമ വ്യാപാരമുദ്ര ലംഘനത്തിനെതിരെ നിയമനടപടി സ്വീകരിക്കാം.  ഇത്തരത്തിലുള്ള നടപടി പിന്തുടരുന്നതിനുള്ള ഒരു മുൻ‌ വ്യവസ്ഥയായി മിക്ക രാജ്യങ്ങൾക്കും ഒരു വ്യാപാരമുദ്രയുടെ registration ദ്യോഗിക രജിസ്ട്രേഷൻ ആവശ്യമാണ്.  യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ്, കാനഡ, മറ്റ് രാജ്യങ്ങൾ എന്നിവയും പൊതുവായ നിയമ വ്യാപാരമുദ്ര അവകാശങ്ങൾ അംഗീകരിക്കുന്നു, അതായത് രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാത്ത ഏതെങ്കിലും വ്യാപാരമുദ്ര ഉപയോഗത്തിലാണെങ്കിൽ അത് പരിരക്ഷിക്കാൻ നടപടിയെടുക്കാം.  എന്നിരുന്നാലും, സാധാരണ നിയമ വ്യാപാരമുദ്രകൾ ഉടമയ്ക്ക് പൊതുവായി രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത വ്യാപാരമുദ്രകളേക്കാൾ നിയമപരമായ പരിരക്ഷ കുറവാണ്.

അവലംബംതിരുത്തുക

  1. "A trademark is a word, phrase, symbol, and/or design that identifies and distinguishes the source of the goods of one party from those of others". ശേഖരിച്ചത് 2011-12-13.
  2. "A trade mark is a sign which can distinguish your goods and services from those of your competitors (you may refer to your trade mark as your "brand")". ശേഖരിച്ചത് 2012-12-22.
  3. The styling of trademark as a single word is predominantly used in the United States and Philippines only, while the two-word styling trade mark is used in many other countries around the world, including the European Union and Commonwealth and ex-Commonwealth jurisdictions (although Canada officially uses "trade-mark" pursuant to the Trade-mark Act, "trade mark" and "trademark" are also commonly used).
  4. "Trade marks identify the goods and services of particular traders. Signs that are suitable for distinguishing products or services of a particular enterprise from that of other companies are eligible for trade mark protection". ശേഖരിച്ചത് 2012-12-22.
  5. http://www.cbp.gov/xp/CustomsToday/2002/February/other/christmas.xml
  6. http://www.ipindia.nic.in
"https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=വ്യാപാരമുദ്ര&oldid=3588782" എന്ന താളിൽനിന്ന് ശേഖരിച്ചത്