പ്രധാന മെനു തുറക്കുക

മാറ്റങ്ങൾ

89 ബൈറ്റുകൾ കൂട്ടിച്ചേർത്തിരിക്കുന്നു ,  3 മാസം മുമ്പ്
തിരുത്തലിനു സംഗ്രഹമില്ല
[[File:Gokarnatheshwara_Temple_7042008.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Gokarnatheshwara_Temple_7042008.jpg|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|കുട്രോളിയിലെ ഗോകർണതേശ്വര ക്ഷേത്രം.]]
[[File:Chamundi_Odala.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chamundi_Odala.jpg|ലഘുചിത്രം|''ഭൂത കോലം'']]
[[File:Akrura1.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Akrura1.jpg|ലഘുചിത്രം|മംഗലാപുരത്തെ ജനപ്രിയ നൃത്തരൂപങ്ങളിലൊന്നാണ് [[യക്ഷഗാനം]]]]
തുലുവിൽ കുഡ്‌ല, കൊങ്കണിയിൽ കൊഡിയൽ, ബിയറിയിലെ മൈകാല, കന്നഡയിൽ മംഗളൂരു, മലയാളത്തിൽ മംഗളപുരം എന്നിങ്ങനെയാണ് ഈ നഗരം അറിയപ്പെടുന്നത്.<ref name="manynames">{{Cite news|url=http://www.thenewsminute.com/karnatakas/326|title=This city has six names in six languages|access-date=22 October 2017|date=6 November 2014|publisher=[[The News Minute]]}}</ref> 2011 ലെ ഇന്ത്യൻ സെൻസസ് പ്രകാരം ഈ നഗരത്തിലെ ആകെ ജനസംഖ്യ 484,755 ഉം മെട്രോപൊളിറ്റൻ പ്രദേശത്തെ ജനസംഖ്യ 619,664 ഉം ആണ്. പുരുഷ സാക്ഷരതാ നിരക്ക് 96.49%, സ്ത്രീ സാക്ഷരതാ നിരക്ക് 91.63% എന്നിങ്ങനെയാണ്. ഏകദേശം 8.5% ജനസംഖ്യ ആറ് വയസ്സിന് താഴെയുള്ളവരായിരുന്നു. മംഗലാപുരം നഗരത്തിലെ മാനവ വികസന സൂചിക (HDI) 0.83 ആണ്. മരണനിരക്കും ശിശുമരണനിരക്കും യഥാക്രമം 3.7%, 1.2% എന്നിങ്ങനെയായിരുന്നു.<ref name="MCCSocio">{{harvnb|Mangalore City Corporation|p=131|Ref=16}}</ref> 2011 ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം 7726 പേർ മംഗലാപുരത്തെ ചേരികളിൽ താമസിക്കുന്നു, ഇത് മൊത്തം ജനസംഖ്യയുടെ 1.55% ആണ്.<ref name="census-mlr-2011">{{cite web|url=http://www.census2011.co.in/census/city/451-mangalore.html#slums|title=Mangalore City Census 2011 data – Mangalore Slums 2011|access-date=16 February 2017|publisher=Census 2011}}</ref><ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/bengaluru/Slums-increasing-in-Bangalore/articleshow/21962048.cms|publisher=[[The Times of India]]|title=Slums increasing in Bangalore|access-date=16 February 2017|date=21 August 2013}}</ref>
 
സ്കൂളുകളിലെ പ്രീ-കൊളീജിയറ്റ് മാധ്യമങ്ങൾ പ്രധാനമായും ഇംഗ്ലീഷും കന്നഡയുമാണ്. മെട്രിക്കുലേഷനുശേഷം വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളിലെ പ്രബോധന മാധ്യമം ഇംഗ്ലീഷാണ്.<ref name="progress-sk">{{cite web|url=http://www.new1.dli.ernet.in/data1/upload/insa/INSA_1/20005af6_260.pdf|title=A brief history of scientific technology, research and educational progress of South Kanara|access-date=10 December 2016|author2=M Abdul Rahman|publisher=Indian Journal of History of Science|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150525103046/http://www.new1.dli.ernet.in/data1/upload/insa/INSA_1/20005af6_260.pdf|archivedate=25 May 2015|deadurl=yes|author3=K M Kaveriappa|author=M N Madhyastha|df=}}</ref> മംഗലാപുരത്തിലെ സ്കൂളുകളും കോളേജുകളും സർക്കാർ നടത്തുന്നതോ സ്വകാര്യ ട്രസ്റ്റുകളും വ്യക്തികളോ നടത്തുന്നവയാണ്.<ref>{{cite news|url=https://www.thehindu.com/news/cities/Mangalore/meritorious-students-to-be-felicitated-khader/article27402526.ece|title=Meritorious students to be felicitated: Khader|date=2 June 2019|access-date=2 August 2019|publisher=[[The Hindu]]}}</ref><ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/mangaluru/13-govt-schools-to-get-e-smart-school-units-under-smart-city/articleshow/68260840.cms|title=13 government schools to get e-smart school units under Smart City|date=5 March 2019|access-date=2 August 2019|publisher=[[The Times of India]]}}</ref> കർണാടക സ്റ്റേറ്റ് ബോർഡ്, ഇന്ത്യൻ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് ഓഫ് സെക്കൻഡറി എജ്യുക്കേഷൻ (ഐസിഎസ്ഇ), സെൻട്രൽ ബോർഡ് ഫോർ സെക്കൻഡറി എജ്യുക്കേഷൻ (സിബിഎസ്ഇ), നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഓപ്പൺ സ്കൂളിംഗ് (NIOS) ബോർഡുകളുമായി ഈ സ്കൂളുകൾ അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite news|url=http://www.daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=349419|title=Mangaluru: Bishop Aloysius lays foundation for Ryan International School at Kulai|date=31 August 2015|access-date=10 December 2016|publisher=[[Daijiworld Media|Daijiworld]]}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Mangalore/many-cbse-schools-record-100-pc-results/article8662466.ece|title=Many CBSE schools record 100 p.c. results|date=29 May 2016|access-date=10 December 2016|publisher=[[The Hindu]]}}</ref><ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/home/Mangalore-based-St-Theresas-School-has-secured-cent-percent-results-in-class-10-examination-of-Indian-Certificate-of-Secondary-Education-ICSE-The-results-were-announced-on-Saturday-and-this-is-the-only-ICSE-School-in-Dakshina-Kannada-district-/articleshow/20106194.cms?|title=Mangalore-based St Theresa's School has secured cent percent results in class 10 examination of Indian Certificate of Secondary Education (ICSE). The results were announced on Saturday and this is the only ICSE School in Dakshina Kannada district.|date=17 May 2013|access-date=10 December 2016|publisher=[[The Times of India]]}}</ref>
 
[[ബാസൽ ഇവാഞ്ചലിക്കൽ സ്‌കൂൾ]] (1838),<ref name="bmsc3">{{cite thesis|type=Ph.D.|author=Fedrick Sunil Kumar N.I|title=The basel mission and social change-Malabar and south canara a case study (1830–1956)"|publisher=University of Calicut|date=2006|chapter=Chapter 6 : The Basel Mission in South Canara|url=http://shodhganga.inflibnet.ac.in/jspui/bitstream/10603/30037/13/13_chapter%206.pdf}}</ref> [[മിലാഗ്രസ് സ്‌കൂൾ]] (1848),<ref>{{cite news|url=http://www.daijiworld.com/news/newsDisplay.aspx?newsID=371207|title=Mangaluru: Milagres Avishkar scheduled at Milagres college|date=5 December 2015|access-date=2 September 2018|publisher=[[Daijiworld Media|Daijiworld]]}}</ref> [[റൊസാരിയോ ഹൈസ്‌കൂൾ]] (1858),<ref>{{cite web|url=http://www.mangaloretoday.com/opinion/MISSION-EDUCATION.html|title=Mission Education|access-date=28 August 2018|date=29 July 2011|publisher=[[Mangalore Today]]}}</ref> സെന്റ് ആൻസ് ഹൈസ്‌കൂൾ (1870),<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/bengaluru/carmelites-celebrate-150-years-of-educating-girls/articleshow/64023075.cms|title=Carmelites celebrate 150 years of educating girls|date=4 May 2018|access-date=28 August 2018|publisher=[[The Times of India]]}}</ref> കാനറ ഹൈസ്‌കൂൾ (1891)<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/mangaluru/Aravind-Adiga-donates-Rs-1-cr-to-alma-mater/articleshow/47889025.cms|title=Aravind Adiga donates Rs 1 cr to alma mater|date=3 July 2015|access-date=2 September 2018|publisher=[[The Times of India]]}}</ref> എന്നിവയാണ് മംഗലാപുരത്ത് സ്ഥാപിതമായ ആദ്യ വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ.
 
== പാചകരീതി ==
മംഗലാപുരം പാചകരീതി പ്രധാനമായും ദക്ഷിണേന്ത്യൻ പാചകരീതിയെ സ്വാധീനിക്കുന്നതോടൊപ്പം പ്രദേശത്തെ വൈവിധ്യമാർന്ന കമ്മ്യൂണിറ്റികൾക്കിടയിൽ സവിശേഷമായ നിരവധി പാചകരീതികൾ നിലനിൽക്കുന്നു.<ref>{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/tamil/exploring-mangalorean-cuisine-for-christmas/articleshow/56137891.cms|title=Exploring Mangalorean cuisine for Christmas|date=24 December 2016|publisher=[[The Times of India]]|access-date=21 February 2017}}</ref> [[ഇഞ്ചി]], [[വെളുത്തുള്ളി]], [[മുളക്]] എന്നിവ പോലെതന്നെ [[നാളികേരം|തേങ്ങയും]] [[കറിവേപ്പ്|കറിവേപ്പിലയും]] മിക്ക മംഗലാപുരം കറിയുടെയും സാധാരണ ചേരുവകളാണ്.<ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/features/metroplus/culmination-of-cuisines/article7333334.ece|title=Culmination of cuisines|date=19 June 2015|publisher=[[The Hindu]]|access-date=21 February 2017}}</ref> അറിയപ്പെടുന്ന മംഗലാപുരം വിഭവങ്ങളിൽ കോറി റൊട്ടി, നീർ ദോശ, പുണ്ടി, പാട്രോഡ്, ഗോളിബാജെ, മംഗലാപുരം ബൻസ്, മക്കറൂൺ തുടങ്ങിയവ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref>{{Cite web|url=http://www.sailusfood.com/categories/udupi-mangalorean-recipes/|title=Mangalorean Recipes Archives – Indian food recipes – Food and cooking blog|access-date=1 November 2016|website=Indian food recipes – Food and cooking blog|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.monsoonspice.com/2009/10/rci-udupi-mangalorean-cuisine-round-up.html|title=RCI: Udupi & Mangalorean Cuisine Round-up|date=2009-10-14|newspaper=Monsoon Spice {{!}} Unveil the Magic of Spices...|access-date=1 November 2016}}</ref>
 
== ടൂറിസം ==
"https://ml.wikipedia.org/wiki/പ്രത്യേകം:മൊബൈൽവ്യത്യാസം/3211995" എന്ന താളിൽനിന്ന് ശേഖരിച്ചത്